Հին ձեռագրերի ու փաստաթղթերի պահպանման և ուսումնասիրման կենտրոն

Հայերեն ձեռագիր մատյանների ամենախոշոր պահոցն է։ Ստեղծվել է 1921 թվականին՝ 5-րդ դարի Էջմիածնի մատենադարանի հիմքի վրա, և եղել է առաջին գիտահետազոտական հաստատությունը Հայաստանում։ Նախկինում կոչվել է Կուլտուր - պատմական ինստիտուտ։

Մատենադարանը հանդիսանում է Հայ Ազգային Հարստություն, 1997 թվականից գրանցված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային հիշողության ցանկում և համարվում է «ազգային հիշողության պահպանման ու զարգացման ամենակարևոր վայրերից մեկը»։